ACL ve Menisküs Rehabilitasyonu

Ön çapraz bağ (ACL) yaralanmaları, menisküs yırtıkları ve bu bölgelere yönelik cerrahi girişimler sonrası dizin normal fonksiyonlarının yeniden kazanılması, kas gücünün geri getirilmesi ve spora güvenli dönüşün sağlanması için evde uygulanan kapsamlı rehabilitasyon programı.

Fizyoterapistin Değerlendirme Alanları

Diz Hareket ve Şişlik

Diz bükme ve düzleştirme açıları gonyometre ile ölçülür. Özellikle tam diz ekstansiyonunun kazanılması ACL rehabilitasyonunda en kritik erken hedeftir. Efüzyon (eklem içi sıvı) varlığı ve çevre ölçümü ile takip edilir.

Kas Gücü Profili

Quadriceps ve hamstring kaslarının izole kuvveti, sağlam tarafla karşılaştırmalı olarak manuel kas testiyle ölçülür. ACL ameliyatı sonrası kuadriseps inhibisyonu sık görülür; quadriceps/hamstring kuvvet oranı spora dönüş kararında belirleyicidir.

Denge ve Propriyosepsiyon

ACL yaralanması dizdeki pozisyon hissini bozar. Tek ayak denge testi, Y denge testi ve dinamik stabilite testleriyle propriyoseptif kayıp derecesi belirlenir. Bu veriler yeniden yaralanma riskini azaltmaya yönelik egzersiz planının temelini oluşturur.

Spora Dönüş Kriterleri

Tek bacak sıçrama testleri, çeviklik testleri ve spora özgü hareket analizi yapılır. Kuadriseps kuvvetinin sağlam tarafın en az %90'ına ulaşması, simetrik sıçrama mesafesi ve ağrısız tam hareket spora dönüşün ön koşulları arasında değerlendirilir.

Rehabilitasyon Aşamaları

1

Erken Koruma Fazı

Ödem ve ağrı kontrolü, tam diz ekstansiyonunun kazanılması, kuadriseps aktivasyonu, patellar mobilizasyon. Cerrahın yük verme ve hareket kısıtlama talimatlarına sıkı sıkıya uyulur.

2

Kuvvet ve Kontrol Fazı

Kapalı kinetik zincir egzersizleriyle (squat, lunge, leg press) alt ekstremite güçlendirme. Denge tahtası ve dengesiz yüzeylerde propriyosepsiyon çalışmaları. Bisiklet ve havuz gibi ekleme yük bindirmeyen aerobik aktiviteler.

3

Spora Dönüş Fazı

Pliometrik egzersizler, yön değiştirme, çeviklik ve spora özgü hareket paternlerinin kademeli entegrasyonu. Sahaya dönüş öncesi fonksiyonel test bataryası uygulanır. Psikolojik hazırlık ve güven duygusunun kazanılması desteklenir.

Rehabilitasyonun ilerleyişi kişinin yaşı, ameliyat tipi, greft seçimi ve spora dönüş hedeflerine göre şekillendirilir.

Ev Ortamında Dikkat Edilecek Noktalar

Ameliyat sonrası ilk haftalarda buz uygulaması için uygun pozisyonda dinlenme alanı ayarlanmalı; bacak elevasyonda (kalp seviyesinin üzerinde) tutulmalıdır.

Banyoda kaymaz paspas ve duş taburesi kullanımı, ıslak zeminde koltuk değneğiyle kaymayı önlemek için önemlidir. Klozet yükselticisi erken dönem konforu artırır.

Ev içinde takılma riskini artıran halı kenarları ve kablolar kaldırılmalı; özellikle koltuk değneği kullanırken bu risk daha da artar.

Hangi Durumlarda Hekim Değerlendirmesi Gerekebilir

  • Dizde ani kilitlenme veya boşalma hissi, hareket ettirememe (menisküs sıkışması veya greft yetmezliği şüphesi).
  • Ameliyat bölgesinde kızarıklık, ısı artışı, akıntı veya 38°C üzerinde ateş.
  • Baldırda ani şişlik, ağrı ve hassasiyet (derin ven trombozu şüphesi).
  • Rehabilitasyonun herhangi bir aşamasında hareket açıklığında gerileme veya geçmeyen şişlik.

Hizmet Bilgileri

Hizmet saatleri: Her gün 06:00 - 23:00

Telefon: +90 555 314 00 99

İstanbul'un 39 ilçesinde evde ACL ve menisküs rehabilitasyonu

Ameliyat tipi, greft seçimi, kişinin spora dönüş hedefleri ve aktivite seviyesine göre kişiye özel planlanır.

Acil sağlık durumlarında 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayınız.